Havalimanı kapısında elinizde CPAP çantası, insülin soğutucu kabı, enjektör dosyası veya akülü sandalye bilgileriyle beklerken asıl korku uçmak değildir. Görevlinin cihazı kabul etmemesi, güvenlikte iğnenin sorun çıkarması veya kontuarda sizden son dakika belge istenmesidir. Uçakta medikal cihaz taşıma çoğu durumda mümkündür fakat cihazı sıradan elektronik eşya gibi değil, uçuşta gerekebilecek tıbbi ekipman gibi hazırlamak gerekir.
En net kural şudur. Uçuş sırasında veya inişten hemen sonra sağlık için gerekecek ilaç, cihaz, sensör, pompa aparatı, CPAP maskesi, glukometre, lanset, reçete ve yedek pil kabin bagajında olmalıdır. Kayıtlı bagaj kaybolabilir, geç gelebilir veya sıcaklık değişimi ilacı bozabilir. Bu ihtimal küçük görünse bile yaşandığında sorun büyür.
Uçakta medikal cihaz taşırken ilk kontrol nasıl yapılmalı?
Medikal cihazla seyahatte üç nokta önemlidir. Cihaz sadece taşınacak mı, uçuş sırasında çalışacak mı, içinde lityum pil veya akü var mı? Sadece varışta kullanılacak cihaz için taşıma kuralları önemlidir. Ancak uçuş sırasında çalışacak cihaz için havayolundan önceden yazılı onay almak gerekir. CPAP, BiPAP, APAP, nebulizatör, taşınabilir oksijen konsantratörü, respiratör, insülin pompası, sürekli glikoz ölçüm cihazı, AED, diyaliz ekipmanı ve bataryalı medikal cihazlar bu grupta değerlendirilir.
Birçok havayolu tıbbi cihazları kişisel sağlık eşyası olarak ayrı ele alabilir fakat bu her şirkette otomatik hak değildir. Cihazın el bagajı kotasından düşüp düşmediğini, kabinde mi yoksa uçak altında mı taşınacağını ve uçuşta çalıştırılıp çalıştırılamayacağını bilet aldıktan sonra yazılı sorun. Telefonda söylenen cümle kontuarda her zaman işe yaramaz. E-posta, rezervasyon notu veya özel hizmet onayı daha güvenlidir.
Havayoluna cihazın marka ve modelini, ölçüsünü, ağırlığını, batarya türünü, Wh değerini, uçuşta hangi aşamada kullanılacağını ve doktor raporu gerekip gerekmediğini bildirin. SunExpress gibi şirketler tıbbi ekipman için cihaz adı, marka, model, çalışma şekli, güç ünitesi, ağırlık ve boyut bilgisini isteyebilir. Pegasus özel yardım ve tekerlekli sandalye taleplerinde en az 48 saat önceden bildirim ister. Bu süreyi son güne bırakmayın.
CPAP, BiPAP ve uyku apnesi cihazı uçakta nasıl taşınır?
Uçakta CPAP cihazı taşıma en sık aranan konulardan biridir çünkü cihaz küçük görünür ama sağlık açısından vazgeçilmezdir. CPAP, BiPAP ve APAP cihazını kabin bagajında taşıyın. Orijinal taşıma çantası kullanmak güvenlikte cihazın tıbbi amaçlı olduğunu anlatmayı kolaylaştırır. Maske, hortum, filtre ve adaptörleri ayrı poşette tutarsanız görevli çantayı açtığında görüntü karmaşası azalır.
Güvenlik kontrolünde CPAP cihazı röntgen cihazından geçirilebilir, bazı noktalarda çantadan çıkarılması istenebilir. Maskenin ve hortumun kirli yüzeye temas etmemesi için şeffaf temiz poşet kullanmak iyi fikirdir. Üreticinin cihaz için özel tarama uyarısı varsa bunu görevliye söyleyin. Cihazın röntgenden geçmesini istemiyorsanız el ile kontrol talep edebilirsiniz fakat son karar güvenlik prosedürüne göre verilir.
Uçuş sırasında CPAP kullanacaksanız havayolundan onay almadan hareket etmeyin. Koltuk prizine güvenmek hata olur. Uçakta priz bulunmayabilir, bulunan priz cihaz için uygun kabul edilmeyebilir veya kalkışta kapalı olabilir. Uzun uçuşta kendi bataryanızın uçuş süresinin en az bir buçuk katına yetecek kapasitede olması en güvenli hesaplamadır. Rötar ve yerde bekleme süresi bu hesaba dahil edilmelidir.
Nemlendirici haznesini uçağa dolu götürmeyin. Sıvı kontrolü, sızıntı ve cihazın çantada ıslanması ayrı sorun çıkarır. Varışta kullanacaksanız suyu gideceğiniz yerde temin etmek çoğu zaman daha pratiktir. Doktor raporunu ve cihazın uçuşa uygunluk yazısını çantanın en kolay ulaşılan bölümünde tutun. Kontuarda dosya aramak insanı gereksiz strese sokar.
Kabin bagajında ilaç, insülin ve enjektör taşıma kuralları
Kabin bagajında ilaç taşıma genellikle mümkündür fakat ilacın biçimi süreci değiştirir. Tablet ilaçlar çoğu kontrolde az soru çıkarır. Sıvı ilaç, insülin, şurup, otomatik enjektör, şırınga, lanset, glukagon kiti, soğuk zincir ilaç ve iğneyle uygulanan tedaviler güvenlik personelinin ayrıca görmek isteyebileceği gruptadır. İlaçları orijinal kutusunda taşıyın. Üzerindeki isim, doz ve ilaç adı okunmalıdır.
İnsülin, glukometre, lanset, kuru pil, sensör, pompa aparatı ve yedek sarf malzemesi el bagajında kalmalıdır. SHGM, diyabetik yolcuların yeterli ekipmanı ve ilaçları el bagajında taşımasını esas alır. İnsülin pompası veya sürekli glikoz ölçüm cihazı kullanıyorsanız cihazın uçakta kullanımını havayoluna önceden sorun. Her havayolu aynı cevabı vermez.
Enjektör ve iğne taşırken bunları ilgili ilaçla aynı çantada tutun. İlaçtan ayrı duran iğne gereksiz soru yaratır. Kullanılmamış enjektörler profesyonel şekilde paketlenmeli, etiketlenmeli ve yanında tıbbi gerekliliği gösteren belge bulunmalıdır. Kullanılmış iğne için küçük, sert ve kapaklı atık kabı taşıyın. Koltuk cebine, lavabo çöpüne veya açık poşete iğne bırakmak hem yolcu hem kabin ekibi için risk yaratır.
Sıvı ilaçlarda 100 ml kuralı ülkeye, havalimanına ve güvenlik uygulamasına göre farklı yorumlanabilir. ABD ve Birleşik Krallık gibi bazı ülkelerde reçeteli ve gerekli medikal sıvılar için istisna uygulanır. Türkiye çıkışlarında genel sıvı kısıtlaması sürdüğü için 100 ml üzeri sıvı ilaç, soğuk jel, buz aküsü veya özel solüsyon taşıyacaksanız havalimanı güvenliği ve havayoluyla önceden teyit almak daha güvenlidir. Reçete ve doktor yazısı olmadan güvenlikte tartışmaya girmeyin.
Soğuk zincir ilaçlar ve uçakta ilaç saklama hatası
Soğukta saklanması gereken ilaçlarda kabin ekibinden buzdolabı istemek sağlam plan değildir. Uçak mutfağındaki dolaplar yolcu ilacı saklamak için ayrılmayabilir, sıcaklık tıbbi saklama koşulunu karşılamayabilir veya ekip bu sorumluluğu alamayabilir. Pegasus da soğukta tutulması gereken ilaçlar için yolcunun soğuk torba veya vakumlu termos kullanmasını belirtir.
İnsülin, biyolojik ilaç, enjeksiyon kalemi veya özel tedavi ilacı kullanıyorsanız termal çanta, soğuk akü, sıcaklık göstergesi ve yedek reçete hazırlayın. Soğuk akünün jel veya sıvı içerdiğini unutmayın. Güvenlik kontrolünde bunu ilaçla birlikte gösterin. İlaçları valizin içine gömmeyin. Uçakta ilacınızı almanız gerektiğinde baş üstü dolabında sıkışmış çantaya ulaşmak zor olabilir.
Oksijen konsantratörü, oksijen tüpü ve nebulizatör farkı
Taşınabilir oksijen konsantratörü, oksijen tüpü ve nebulizatör aynı şey değildir. POC havadaki oksijeni yoğunlaştıran cihazdır. Oksijen tüpü basınçlı gaz taşır. Nebulizatör ise ilacı buhar formuna çevirir. Bu üç ekipmanı aynı kuralla değerlendirmek kontuarda sorun çıkarır.
Uçuş sırasında oksijen ihtiyacı varsa bilet almadan önce havayoluna danışmak gerekir. THY, güvenlik nedeniyle yolcunun kendi oksijen tankını uçuşta kullanmasına izin vermeyebilir ve tıbbi raporla havayolu oksijen hizmeti talep edilmesini isteyebilir. Pegasus, acil durumlar dışında ilave oksijen sağlamadığını ve uçuş süresince tıbbi oksijene ihtiyaç duyan yolcunun kabul edilmeyebileceğini belirtir. SunExpress ise oksijen ihtiyacı olan yolcularda rapor ister ve bazı durumlarda yolcunun kendi oksijen tüpünü getirmesini şart koşabilir.
Bu fark yüzünden oksijen ekipmanında ezbere hareket etmeyin. Cihazın adı, modeli, batarya kapasitesi, oksijen akış ihtiyacı, doktor raporu ve havayolu onayı aynı dosyada bulunmalıdır. Aktarmalı uçuşta her havayolu için ayrı onay gerekebilir. İlk uçuşta kabul edilen cihaz ikinci uçuşta aynı şekilde kabul edilmeyebilir.
Tekerlekli sandalye ve akülü mobilite ekipmanı
Tekerlekli sandalye ile uçağa binişte ilk iş özel yardım talebini rezervasyona işletmektir. Havalimanında son dakika destek istenebilir fakat ekip ve ekipman sınırlıysa bekleme uzar. Uçuş günü en az iki saat önce havalimanında olmak bu yüzden iyi fikirdir. Kontuarda tekerlekli sandalyenin kapıya kadar mı kullanılacağını, uçak altına nerede teslim edileceğini ve varışta nerede geri alınacağını netleştirin.
Manuel sandalye genellikle daha kolay taşınır. Akülü sandalye, mobility scooter ve bataryalı yürüme desteğinde asıl konu bataryadır. Kuru akü, jel akü, sızdırmaz akü, lityum batarya ve akmaya karşı emniyetli olmayan sıvı akü aynı kurala tabi değildir. Pegasus sıvı akülerin uçakta taşınmadığını, bataryaların kısa devreyi engelleyecek şekilde paketlenmesi gerektiğini belirtir. SunExpress akmaya karşı emniyetli olmayan sıvı akülü elektronik sandalyeleri güvenlik nedeniyle kabul etmeyebilir.
Lityum bataryalı hareket destek ekipmanında Wh değeri kritik bilgidir. Uluslararası uygulamada çıkarılmış veya yedek bataryalar için 300 Wh sınırı ya da iki adet 160 Wh sınırı sık kullanılan ölçüdür. Batarya kutup başları korunmalı, devre kapatılmalı ve cihazın yanlışlıkla çalışması engellenmelidir. Sandalyenin kullanım kılavuzundaki batarya sayfasının fotoğrafını çekin. Kontuarda teknik bilgi aramak yerine ekrandan göstermek zaman kazandırır.
Sandalyede sökülebilen joystick, minder, ayaklık, baş desteği veya küçük aparatlar varsa uçağa binmeden önce çıkarıp yanınıza alın. Uçak altına giden ekipman yükleme sırasında darbe alabilir. Bagaj etiketi tek başına yetmez. Hassas parçayı yanınıza almak cihazın varışta çalışmasını sağlar.
Güvenlik kontrolünde çanta düzeni nasıl olmalı?
Medikal ekipman çantası görevlinin tek bakışta anlayacağı şekilde hazırlanmalıdır. İlaçlar ayrı, reçeteler aynı gözde, cihaz kablosu düzenli, yedek pil korumalı, iğneler ilaçla birlikte ve rapor dosyası en önde durmalıdır. Dağınık poşet güvenlikte zaman kaybettirir. Düzenli çanta soru sayısını da azaltır.
- Doktor raporu, reçete, cihaz teknik belgesi ve havayolu onayını tek dosyada taşıyın.
- CPAP, BiPAP, nebulizatör ve POC için marka, model, pil türü, Wh değeri ve kullanım süresini not edin.
- İnsülin, glukometre, lanset, sensör, pompa aparatı ve yedek pili kayıtlı bagaja vermeyin.
- Yedek lityum pilleri kabinde taşıyın ve uçlarını kısa devre yapmayacak şekilde koruyun.
- Soğuk zincir ilaç için kendi termal çantanızı kullanın, uçak buzdolabına güvenmeyin.
- Güvenlikte cihazın hassas olduğunu düşünüyorsanız tarama başlamadan önce görevliye söyleyin.
- Tekerlekli sandalye veya scooter için batarya sayfası, ölçü ve ağırlık bilgisini hazır tutun.
THY, Pegasus ve SunExpress uçuşlarında dikkat edilecek farklar
THY, Pegasus ve SunExpress aynı ülkede uçsa da medikal cihaz uygulamaları aynı değildir. THY oksijen ihtiyacında kendi oksijen tankınızın uçuşta kullanılmasına izin vermeyebilir ve ön talep isteyebilir. Pegasus tıbbi oksijen ihtiyacı olan yolcu konusunda daha sınırlı davranır, POC için ise 48 saat önceden çağrı merkeziyle uygunluk kontrolü ister. SunExpress tıbbi ekipmanda yazılı onay, cihaz bilgisi ve bazı durumlarda sağlık sertifikası talep edebilir.
Bu farklar içerikte küçük, havalimanında büyüktür. Aynı cihazla geçen yıl sorunsuz uçmuş olmanız bu yıl aynı sonucu garanti etmez. Uçak tipi, rota, aktarma, ülke güvenliği ve havayolu prosedürü de uygulamayı değiştirebilir. En sağlam yöntem, rezervasyona cihaz notu işletmek ve yazılı onayı telefon ekranında değil, indirilebilir belge veya e-posta olarak saklamaktır.
Uçuş öncesi son hazırlık
Evden çıkmadan önce çantan
Evden çıkmadan önce çantanıza bakıp şu soruyu sorun. Bu çanta benden ayrı kalırsa sağlığım etkilenir mi? Cevap evetse o eşya kabinde kalmalıdır. İlaç, cihaz, sensör, pil, maske, hortum, rapor ve reçete ulaşabileceğiniz yerde olmalıdır. Kayıtlı bagaja yalnızca uçuş sırasında gerekmeyecek ve sıcaklıktan etkilenmeyecek yardımcı parçaları koyun.
Havalimanında cihazı saklamaya çalışmayın. Check-in sırasında tıbbi cihazım var, uçuşta kullanacağım veya sadece taşıyacağım diye net konuşun. Güvenlik kontrolünde de aynı açıklamayı yapın. Hazırlıklı yolcuyla görevli arasındaki konuşma kısa sürer. Belgesiz yolcuyla aynı konuşma uzar.
Medikal ekipmanla seyahat etmek korkutucu olmak zorunda değildir. Kuralın özü nettir. Hayati ilaç ve cihaz kabinde kalır, batarya bilgisi görünür olur, uçuşta çalışacak cihaz için havayolundan onay alınır, rapor ve reçete aynı dosyada durur. Bunları yaptığınızda kontuarda beklenmedik sorun yaşama ihtimali azalır, güvenlik kontrolü hızlanır ve yolculuğa sağlık ekipmanı stresiyle değil, daha rahat çıkarsınız.
0 Yorumlar